Popularne dyscypliny sportu i formy aktywności rekreacyjnej a cukrzyca

Turystyka piesza

Jest to bardzo dobra forma aktywności ruchowej. Należy jednak szczególnie zadbać o wygodne obuwie, w którym nie obetrze się i nie odparzy sobie stóp. Należy dobierać szybkość marszu do własnych możliwości, pamiętać o zabezpieczeniu przed niedocukrzeniem – posiadać przy sobie porcję szybko wchłanialnych węglowodanów. Jeżeli wyprawa ma trwać cały dzień, konieczne jest zabranie ze sobą leków, insuliny. Nie wolno zaprzestać stosowania leków. Trzeba pamiętać o właściwym ubiorze, zabrać ze sobą odpowiednią ilość napoju a także identyfikator informujący o cukrzycy. Podejmując turystykę pieszą lub spacerując można korzystać z krokomierza, czyli licznika kroków. Licznik przypinany codziennie rano do paska spodni pozwoli odczytać ilość kroków robionych w ciągu dnia. Twoim celem powinno być stopniowe osiągnięcie 10 000 kroków na dzień.

Jazda na rowerze

Jazda na rowerze jest formą wysiłku tlenowego (wytrzymałościowego), dlatego jest formą aktywności godną polecenia osobie z cukrzycą. Jeżdżąc na rowerze powinno się znać swój limit tętna treningowego i pamiętać, aby go nie przekraczać. Konieczne jest jednak właściwe przygotowanie do wycieczki rowerowej, obejmujące zabranie ze sobą odpowiedniej porcji węglowodanów. W przypadku dłuższej jazdy także leków, insuliny. Trzeba systematycznie popijać wodę mineralną bądź inny napój nie czekając do odczucia pragnienia. Należy mieć przy sobie identyfikator informujący o cukrzycy.

Narciarstwo zjazdowe

Narciarstwo zjazdowe jest rodzajem wysiłku zawierającym elementy siłowe. Przy źle wyrównanym ciśnieniu tętniczym, zaawansowanej chorobie wieńcowej, dużych zmianach na dnie oczu nie należy jeździć na nartach zbyt agresywnie. Przy dobrych umiejętnościach narciarskich można kontynuować uprawianie tego sportu pod warunkiem unikania bardzo ostrych i niebezpiecznych zjazdów. Należy przy tym pamiętać, że każdy uraz u osoby z cukrzycą jest bardziej niebezpieczny niż u osoby zdrowej. Przyczynia się do rozregulowania choroby, a przy tym goi się gorzej i powrót do zdrowia może trwać dłużej. Koniecznie trzeba pamiętać o właściwym doborze stroju uzależnionym od temperatury i pogody. Także w zimie skóra się poci. Organizm traci wodę, dlatego konieczne jest picie płynów podczas wysiłku. Oczywiście bardzo ważne jest, aby buty były wygodne (nie obcierały). Należy zabrać ze sobą porcję łatwo przyswajalnych węglowodanów, np. cukier w kostkach. Nie wolno zapomnieć o identyfikatorze informującym o cukrzycy. Należy zadbać o prawidłowe przechowywanie leków, np. insuliny, aby nie doprowadzić do jej zamrożenia.

Narciarstwo biegowe

Narciarstwo biegowe jest formą wysiłku fizycznego bardzo korzystną z punktu widzenia zdrowia. Uprawiając narciarstwo biegowe powinno się znać swój limit tętna treningowego i przestrzegać zasady, aby go nie przekraczać. Trzeba zadbać o wygodne buty i skarpety, aby nie uszkodzić stóp. Ważny jest także odpowiedni strój. Także przy niskich temperaturach organizm traci wodę, dlatego ważne jest odpowiednie nawodnienie przez wypicie dodatkowo płynu przed wyprawą i picie w czasie wysiłku. Należy mieć przy sobie porcję węglowodanów i identyfikator informujący o cukrzycy.

Pływanie

Pływanie jako forma wysiłku wytrzymałościowego jest chętnie polecane osobom z cukrzycą. Trzeba jednak przestrzegać określonych środków bezpieczeństwa. Osoba z cukrzycą nie powinna pływać wpław na otwartych zbiornikach wodnych. Niedocukrzenie w wodzie jest szczególnie niebezpieczne, dlatego przed planowanym pływaniem wskazane jest skontrolowanie glikemii. Korzystna jest obecność osoby wiedzącej o cukrzycy i umiejącej pomóc w sytuacji niedocukrzenia. Trzeba pamiętać, że pocimy się i tracimy wodę także pływając, dlatego Jeżeli pływa się dłużej niż pół godziny, powinno się zrobić sobie przerwę na wypicie płynu (najlepiej zawierającego cukier). Ważne jest szczególne zachowanie higieny, ponieważ na basenie łatwo jest zarazić się grzybicą skóry. Nie powinno się pływać bardzo szybko, trudnym stylem, wstrzymując na długo oddech, ponieważ sprzyja to zwyżkom ciśnienia, które są niekorzystne.

Wioślarstwo, kajakarstwo

To także formy aktywności zalecane osobie z cukrzycą. Trzeba jednak zaznaczyć, że osoba z cukrzycą nie powinna wybierać się pływać samotnie, a jedynie w towarzystwie osoby poinformowanej o chorobie i potrafiącej pomóc w razie niedocukrzenia. Oczywiście niezbędne jest zachowanie stałych środków bezpieczeństwa zabezpieczających przed niedocukrzeniem. Warto jest także pamiętać o zabezpieczeniu przed otarciem dłoni o wiosło, ponieważ tego typu skaleczenia u osoby z cukrzycą mogą się wyjątkowo źle goić.

Tenis ziemny

Osoba chora z cukrzycą może grać w tenisa ziemnego. Trzeba jednak pamiętać, że jest to rodzaj wysiłku, który zawiera głównie elementy siłowe i szybkościowe. Charakter gry powoduje bardzo gwałtowne zmiany szybkości pracy serca. Dlatego trzeba zastrzec, że nie może to być gra wyczynowa, a jedynie rekreacyjne towarzyskie mecze. W tenisa nie powinny grać osoby cukrzycą z zaawansowanymi zmianami na dnie oka i z zawansowaną neuropatią, która może powodować, że organizm nie zdąży zareagować w chwili szybkiego podbiegnięcia do piłki. Oczywiście osobę z cukrzycą obowiązuje duża dbałość o stopy, zabezpieczenie przed niedocukrzeniem i nawodnienie organizmu.

Jazda na łyżwach

Rekreacyjna jazda na łyżwach jest korzystnym rodzajem aktywności fizycznej dla osoby z cukrzycą. Jest to wysiłek przede wszystkim wytrzymałościowy. Ponadto sprzyja poprawie poczucia równowagi i koordynacji ruchowej.
Trzeba jednak zwrócić uwagę, że osoby z zaawansowanymi powikłaniami cukrzycy – zwłaszcza ze zmianami na dnie oka – nie powinny grać w hokeja na lodzie ani wykonywać bardzo trudnych elementów łyżwiarstwa figurowego, takich jak np. skoki.
Także w przypadku jazdy na łyżwach obowiązują zasady ostrożności polegające na starannym doborze butów i skarpet, zabezpieczeniu przed niedocukrzeniem, właściwym ubiorze i nawodnieniu organizmu.

Taniec

Jest bardzo korzystną formą ruchu, którą można polecać każdej osobie z cukrzycą, z tym jedynie zastrzeżeniem, aby unikać bardzo szybkich tańców, podczas których częstość pracy serca może przekroczyć limit treningowy. Oczywiście ważne jest także, aby nie obetrzeć sobie stóp.

Aerobic

Zajęcia te są oparte o wysiłek tlenowy (wytrzymałościowy), dlatego może on być uprawiany przez osobę z cukrzycą pod warunkiem, że jego intensywność będzie dostosowana do możliwości tej osoby – to znaczy częstość skurczów serca nie przekroczy indywidualnego limitu tętna treningowego. Ważna jest dbałość o właściwe nawodnienie organizmu, strój i obuwie oraz zabezpieczenie przed niedocukrzeniem.

Joga

Joga stanowi szczególny rodzaj aktywności fizycznej, oparty głównie na ćwiczeniach rozciągających, statycznych. Osoba, która uprzednio uprawiała jogę i ma pewną wprawę, może kontynuować ćwiczenia pod okiem kompetentnego instruktora poinformowanego o chorobie. Są jednak pozycje – asany, których osoby ze zmianami w narządzie wzroku wykonywać nie mogą. Ćwiczenia w głębokim skłonie, stanie na głowie mogą być niebezpieczne dla osoby mającej zmiany na dnie oka, podobnie jak inne ćwiczenia powodujące zwyżkę ciśnienia krwi. Dla osoby mającej określone umiejętności, ćwiczenia jogi przynoszą odprężenie i normalizację ciśnienia krwi. Jednak podejmowanie od nowa treningu jogi przez osobę z cukrzycą powinno być poprzedzone szczegółową oceną późnych powikłań choroby i odbywać się bardzo ostrożnie pod okiem bardzo kompetentnego instruktora.

Callanetics

Ćwiczenia callanetics mogą być wykonywane przez większość osób z cukrzycą. Ważne jest jednak dostosowanie intensywności i liczby powtórzeń do indywidualnych możliwości. Trzeba także przestrzegać wskazówek o miarowym głębokim oddychaniu – nie wolno jest wstrzymywać oddechu i robić ćwiczeń z dużym wysiłkiem. Wskazana jest także wiedza o obecności i stopniu zaawansowania zmian na dnie oka. W przypadku zaawansowanej retinopatii niektóre ćwiczenia – zwłaszcza te w skłonie – są przeciwwskazane.

Siłownia

Siłowe ćwiczenia są dla osoby z cukrzycą przeciwwskazane. Jeżeli szczególnie lubimy ćwiczenia na siłowni, to można wykonywać wielokrotne powtórzenia na różnych przyrządach z minimalnym obciążeniem. Wskazane jest natomiast korzystanie z bieżni mechanicznej lub roweru treningowego. Wyciskanie, podnoszenie dużych ciężarów to ćwiczenia nieodpowiednie dla osoby z cukrzycą.

Systematyczny wysiłek fizyczny można i należy podjąć już od dziś. Aktywność fizyczna przyniesie wiele korzyści dla zdrowia i pozwoli wyrównać cukrzycę. Poprawi się samopoczucie
i kondycja, a wyniki badań wrócą do wartości prawidłowych. Dlatego aktywność ruchową należy traktować jako obowiązek wobec siebie. Żadne leki nie zastąpią korzyści zdrowotnych, jakie niesie ze sobą aktywność fizyczna. Bycie aktywnym fizycznie nie jest trudne. Zastosowanie się do zawartych
w tej broszurze wskazówek sprawi, że podejmowanie wysiłku fizycznego będzie nie tylko bezpieczne ale także przyjemne.
Odpowiedź na większość pytań dotyczących tego, jak rozpocząć i kontynuować życie wzbogacone o regularny wysiłek fizyczny, znajduje się w tej broszurze, resztę wątpliwości wyjaśni lekarz.

DIA/13/03-08/11-10