Co jeść, a czego spożycie ograniczać?
Właściwe proporcje produktów z różnych grup przedstawia piramida zdrowego żywienia.
Produkty zbożowe
-
Produkty zbożowe jedz rozsądnie i z umiarem.
-
Koniecznie przeliczaj na wymienniki węglowodanowe i uważaj, aby nadmierna ich ilość nie spowodowała gwałtownego wzrostu poziomu cukru we krwi.
-
Z pieczywa wybieraj pieczywo razowe, a unikaj: białego, słodkiego pieczywa jak: chałki czy strucle, bułki maślane, rogale, pieczywo półfrancuskie, chleb z dodatkiem miodu czy karmelu.
-
Wybieraj kasze gruboziarniste: gryczaną lub pęczak. Możesz spożywać płatki owsiane, pszenne, żytnie, jęczmienne lub muesli. Muesli przygotuj samodzielnie z dodatkiem niewielkiej ilości suchych owoców i orzechów. Nie używaj miodu i czekolady.
-
Z dostępnych rodzajów ryżu najbardziej wskazany jest ryż brązowy, który zawiera większą ilość błonnika.
Warzywa
Warzywa zawierają węglowodany i dużą ilość błonnika, dlatego są polecane przez dietetyków. Jedz je codziennie do każdego posiłku, najlepiej w postaci surówek i sałatek.
Do najbardziej wskazanych, które można jeść w dużych ilościach należą: cykoria, kalafior, kiszona kapusta, ogórki świeże i kiszone, pomidory, rzodkiewki, sałata, szpinak.
Istnieje również grupa warzyw, które są polecane, ale należy ograniczać ich ilości. Należą do nich: buraki, cebula, fasolka szparagowa, kapusta, marchew, papryka, pory. Warzywa o dużej zawartości węglowodanów to: groszek i kukurydza konserwowa, bób, korzeń pietruszki i selera.
Warzywa przyrządzaj z niewielką ilością tłuszczu. Do surówek i sałatek dodawaj olej słonecznikowy, sojowy lub kukurydziany. Zrezygnuj ze śmietany, a w zamian zastosuj: jogurt, kefir, zsiadłe mleko, niskotłuszczowy majonez. Do warzyw gotowanych dodawaj niewielkie ilości masła lub margaryny.
Owoce
Pamiętaj, że owoce zawierają glukozę i fruktozę, które podnoszą poziom cukru we krwi. Jedz je codziennie w kilku porcjach. Zawartość węglowodanów w owocach jest dość zróżnicowana. Najmniej zawierają ich arbuzy, grejpfruty, poziomki, truskawki. Średnią zawartość węglowodanów posiadają: agrest, brzoskwinie, czereśnie, jagody, jabłka, gruszki, kiwi, maliny, morele, mandarynki, pomarańcze, czerwone porzeczki, wiśnie. Owoce o bardzo dużej zawartości węglowodanów to: czarne porzeczki, śliwki, winogrona, banany, ananasy, brzoskwinie z puszki. Ograniczaj spożycie owoców suszonych.
Przetwory owocowe
Wyeliminuj z diety syropy owocowe, wysokosłodzone dżemy, powidła i marmoladę.
Z umiarem stosuj dżemy niskosłodzone.
Soki owocowe czy słodkie napoje gazowane szybko podnoszą poziom cukru we krwi, szczególnie gdy są dosładzane cukrem. Soki pij w ograniczonych ilościach i wybieraj słodzone substancjami słodzącymi typu aspartam lub acesulfam.
Dla osób z cukrzycą najlepszym napojem jest woda mineralna z dodatkiem soku lub plastra cytryny.
Mleko i jego przetwory
Produkty te szybko podnoszą poziom cukru we krwi, dlatego nie można ich pić w dużych ilościach. Nie należy jednak z nich rezygnować!
Wybieraj produkty zawierające nie więcej niż 2% tłuszczu. Z serów twarogowych najlepiej stosuj ser chudy lub półtłusty. Do przygotowania twarożków zamiast śmietany dodawaj zsiadłe mleko, kefir lub jogurt naturalny.
Ograniczaj spożycie serów żółtych, pleśniowych i topionych ze względu na dużą zawartość tłuszczu i cholesterolu.
Z serów żółtych wybieraj sery o obniżonej zawartości tłuszczu.
Mięso, drób, ryby
Produkty te nie zawierają węglowodanów, a dostarczają dużych ilości białka.
Niektóre produkty mogą dostarczać również tłuszczu i cholesterolu.
Zaleca się mięsa chude, np. indyk, kurczak (bez skóry), wołowinę, cielęcinę. Z przetworów najlepiej wybieraj wędliny drobiowe i wołowe. Rezygnuj z tłustych przetworów typu: parówki, salcesony, pasztety.
Najlepszym sposobem przygotowania mięsa jest jego gotowanie, pieczenie w folii czy duszenie. Niewskazane jest smażenie na tłuszczu.
Szczególnie polecane są ryby chude: dorsz, flądra, morszczuk, mintaj oraz bardziej tłuste, jak: makrela, halibut, tuńczyk czy śledź.
Tłuszcze
Z diety wyklucz słoninę, boczek i smalec.
Wybieraj produkty chude, ogranicz tłuszcze do smarowania pieczywa.
Oleje: słonecznikowy, sojowy czy kukurydziany, najlepiej stosuj do sałatek i surówek.
Do przygotowywania gorących posiłków poleca się oliwę z oliwek.
Produkty słodkie i miód
Produkty te znacznie podnoszą poziom cukru we krwi. Jedzenie słodkich produktów powinno być przez Ciebie ściśle kontrolowane i wliczane do dziennej puli wymienników węglowodanowych. Przy wyjątkowych okazjach można pozwolić sobie na bardzo małą porcję słodyczy. Odnosi się to wyłącznie do osób o prawidłowej masie ciała i z wyrównaną cukrzycą.
Produkty słodkie typu: cukier, glukoza, dżemy, słodycze, można stosować w przypadku hipoglikemii.
Jeśli nie chcesz zrezygnować ze słodkiego smaku, do słodzenia napojów lub ciast możesz używać słodziku. Dostępne są również gotowe produkty niezawierające cukru tj. czekolada, ale z dużą zawartością tłuszczu i węglowodanów. Zjadając te produkty pamiętaj o liczeniu zawartych w nich węglowodanów.
Alkohol
Po wypiciu alkoholu wzrasta zagrożenie niedocukrzeniem, dlatego należy pamiętać o regularnym przyjmowaniu posiłków oraz o kilku ważnych zasadach:
- pij alkohol z umiarem,
- nigdy nie pij alkoholu bez jedzenia,
- podaj mniej insuliny, niż zwykle,
- często badaj stężenie glukozy we krwi,
- nigdy nie idź spać bez uprzedniego spożycia dodatkowej przekąski bogatej w węglowodany.
Jeżeli zdarzy się, że wypijesz za dużo, możesz nie zauważyć, gdy stężenie glukozy we krwi staje się zbyt niskie.
Pamiętaj, że Twoja wątroba jest zajęta unieczynnianiem alkoholu i nie będzie mogła uwalniać glukozy, aby ratować Ciebie.
Uwaga!
Alkohol może być przyczyną hipoglikemii.
Dane opracowała:
dr n. med. Lucyna Pachocka
Instytut Żywności i Żywienia im. prof. dr. A. Szczygła w Warszawie,
Przewodnicząca Oddziału Wojewódzkiego
Polskiego Towarzystwa Dietetyki w Warszawie
DIA/12/03-08/11-10
|
Novo Nordisk Polska
Kontakt
Mapa strony
